Türk Filmlerinin 90’lı Yıllardaki Gişe durumu

0
3865

90lar banner

Her ne kadar nostaljik olarak Türk Sinemasını “Yeşilçam” olarak ele alsakta sinemamızın 90’lı yıllarda bir geçiş dönemi geçirerek  Yeşilçam’ın bittiğini ve 2000‘li yıllarda yeni bir sinema anlayışımız oluştuğunu yazmamız hatalı olmayacaktır. 90’lar bu geçiş dönemini iyi anlamak için irdelememiz gereken bir dönemdir. Kuşkusuz bu dönemde belirleyici olan film Yavuz Turgul‘un 1996 yapımı Eşkiya filmi olmuştur.

Biz de o dönem gişe durumu üzerinden bir 90‘lı yıllar değerlendirmesi yapmak istedik. Kahbe Bizans, Güle Güle, Eylül Fırtınası ve Duruşma gibi 1999 yılı yapımı olan ancak 2000 yılında vizyona girmiş filmleri listemize eklemedik.

Dilerseniz ilk önce o dönemin en fazla gişe yapmış ilk 22 Türk filmine bir bakalım:

    1. Eşkıya (1996) 2.571.133 izleyici
    2. Her Şey Çok Güzel Olacak (1998) 1.239.015 izleyici
    3. Propaganda (1999) 1.238.878 izleyici
    4. Amerikalı (1993) +1.000.000 izleyici (*)
    5. Ağır Roman (1997) 873.833 izleyici
    6. Cumhuriyet (1998) 748.067 izleyici
    7. İstanbul Kanatlarımın Altında (1996) 474.571 izleyici
    8. Salkım Hanımın Taneleri (1999) 357.467 izleyici
    9. Hoşçakal Yarın (1998) 260.471 izleyici
    10. Bize Nasıl Kıydınız (1994) 205.861 izleyici
    11. İş (1994) 205.735 izleyici
    12. Karışık Pizza (1998) 142.672 izleyici
    13. Bay E (1995) 136.120 izleyici
    14. Işıklar Sönmesin (1996) 133.988 izleyici
    15. Mum Kokulu Kadınlar (1996) 120.972 izleyici
    16. Asansör (1999) 81.281 izleyici
    17. Nihavend Mucize (1997) 79.883 izleyici
    18. Güneşe Yolculuk (1998) 73.324 izleyici
    19. Kız Kulesi Aşıkları / Hera ile Leandros (1993) 53.720 izleyici
    20. Yengeç Sepeti (1994) 52.838 izleyici
    21. Masumiyet (1997) 49.410 izleyici
    22. Berlin in Berlin (1993) **

tirende-tanışma

90-95 tarihleri arasında sinema salonu sayımız ülke genelinde 200’ün altında, bu sayı 1998’den sonra 300’ün üzerine çıkmaya başlıyor. Ancak  özellikle 1995 yılına kadar çok fazla film vizyona girmeyi başaramıyor. Bu sayı bazı yıllarda 10’un altında. Yabancı filmler karşısında Türkiye’de çekilen filmlerin ağır bir yenilgisi var. O yüzden Amerikalı filminin yaptığı gişe küçümsenmemesi gereken bir rakkam.

Listede de açıkça görüldüğü gibi Eşkiya filmi gişede de diğer filmlere göre bir farklılık yaratmış. Eşkiya‘nın açtığı yol 2000li yıllarda iyice şekillenerek tekrarlanan bir formüle dönüşecekti. Bunun dışında TV’de gösterildiği zaman oldukça ilgi gören Nihavet Mucize‘nin oldukça düşük bir gişe yapması ilginç bir nokta. İstanbul Kanatlarımın Altında, Salkım Hanımın Taneleri ve de Hoşçakal Yarın filmlerinin ise bugün gişe de çok farklı sonuçlar elde edebileceğini düşünüyoruz. Amerikalı ve Berlin in Berlin filmlerinin gişe bilgilerine ulaşamamış olmamız ise yine arşiv ve bilgi konusunda kaynak sorunlarımızın devam ettiğini gösteriyor.

Ezber bozan ve ilginç olan durumlar ise şunlar:

  • Türkan Şoray‘ın gişe başarısızlığı; Şahmaran’ın 36.221 izleyiciye ulaşmış olması
  • Tabutta Rövaşata filminin 7000, Kasaba filminin 6000 seyirciye oynamış olması,
  • Fikrimin İnce Gülü (Sarı Mercedes) filminin aldığı ödüllere rağmen gişesi ile ilgili bilgilerin olmayışı.
  • VCD, DVD ve benzeri formatların özellikle 95’ten sonra çoğalmasına rağmen özellikle 99 yılından itibaren gişelerde önemli bir yükselme olması,
  • Özel kanalların sayısının artıyor olmasına rağmen filmlere destekte veriyor olması da ilginç bir ayrıntı,
  • Kült film mertebesine ulaşan Gemide filmine 16.218 izleyicinin gitmiş olması da şaşırtıcı olsa da filmin dvd ile daha yaygınlaştığını düşünüyoruz,
  • Bir diğer ilginç nokta ise 2000 yılında gösterilen ve gişede ilk 10’a giren bütün filmler Eşkiya ve Herşey Çok Güzel Olacak filmleri dışındaki diğer filmlerden daha yüksek gişe yapmış olması.

Yazan: Utku Uluer

cem mazhar selim

Notlar:

  • Gişe için net bir rakkama ulaşamadık Murat Akser‘in araştımasını baz alarak ortalama 1 milyon izleyiciye ulaştığını var saydık.

** Maalesef Berlin in Berlin filminin gişe rakkamlarına ulaşamadık

Kaynakçalar:

Ertan Tunç, Türk Sinemasının Ekonomik Yapısı, 2006

Sinematürk.com sitesi

www.antraktsinema.com

Yorumlar