Melih Gülgen Anlatıyor – Cemil’in öyküsü

0
823
melih_gulgen

Melih Gülgen Anlatıyor

Cemil’in öyküsü

1975 yılında politik bir polis filmi çekme fikrini kafa koymuştum. O zamana kadar yapılan bir kaç polis filminin başarı elde edememiş olması yapımcıların bu tarz filmlere pek sıcak bakmamasına yol açmıştı. Memduh Ün‘den Türker İnanoğlu‘na hiç kimse bir polis filmi yapmak fikrini kabul etmiyordu.
Cüneyt Arkın‘ın fırtına gibi estiği dönemde her yapımcı firma yıllık programını açıklardı. Örneğin X film bu sezonda şu adette Cüneyt Arkın filmi sunacaktır. Buna görede yılın her dönemi Cüneyt Arkın o firma ile film çeker takip eden ayda başka bir firmayla olan anlaşması gereği onun filmlerinde oynardı. Bunlar çok kısa dönemleri içerir. Misal biz bir ay için anlaşma sağlayıp yıllık programda 5 film sunmayı taahhüt etmişsek bunu yetiştirmemiz gerekirdi.

Gerçekler :

“Polis filmi yapmak gibi aykırı bir fikirle yola çıkmanın ardından senaryo aşamasına geçildiğinde olayın hiçte hızlı ilerleyemeyeceğini görmüştük. Erdoğan Tünaş‘la beraber kısa bir güney tatiline çıktım. Amacım fikrimi senaryolaştırması için ona sakin bir ortam hazırlamaktı.
Dönemin Hürriyet gazetesinde manşetten bir haber geçmişti. Uyuşturucu aldıktan sonra çıldıran genç kızın sahilde ölü bulunmasına ilişkin bir haberdi bu. CEMiL filminin temelini oluşturan bu olay gerçek bir hikayeye dayanmaktadır. Tek fark ölen kızın zengin bir ailenin kızı olmasıdır. Bu temel üzerine o tatil süresince Tünaş’a bir senaryo hazırlattım. Erdoğan’ın yazısı çok kötüdür, ben denize girerken o sürekli yazmış olmasına rağmen tek bir kelimeyi bile anlamadığımdan sonucu alabilmek için İstanbul’a dönüşü bekledim.
Senaryo’nun kahramanının ismi ise çoktan belliydi. Dönemin 2. Şube Müdürü Cemil Gülmen, CEMiL filmlerinin isim babasıdır. Dündar Kılıç gibi İstanbul’un en büyük kabadayılarının olduğu bir dönemde çok önemli bir mevkide görev alan hatrı sayılır yiğit bir insandı. Bir sinema filminin ismi içeriği kadar önemlidir, CEMiL bu noktada kolay akılda kalan, izleyiciyi kavrayan, merak uyandıran bir isim olarak ta güzel bir seçimdir.
Şişlide Erdoğan‘ın yazılarını daktilo eden bir kız vardı. Senaryoyu temize çektikten sonra ortaya çıkan hikayenin kafamda tasarladığımdan çok uzak olduğunu gördüm. Aklımda ki politik, halk adamı polis yerine sıradan bir vakayı çözen bir polisin hikayesi vardı. Zaman hızla ilerlediğinden taahhüt sınırlarını aşmış olduğumuz anlaşmamızın geçerliliğini koruyabilmesi için yapımcılarla görüşmeye başladım. Cüneytin kendi firmaları adına oynayacağı filmleri için bekleyen yapımcılardan Cemil projesi için izin almam gerekiyordu diğer taraftanda senaryosuz olarak kafamda ki temel fikirlerle Cemil‘i çekmeye başladım.
CEMiL senaryosuz olarak çekildiğinden dönemin sansür kuruluna sunulması ve onaylatılması gereken bir senaryo yoktu. Ancak sansür kurulunun onayı alınmadan çekilmiş bir filmin gösterimi imkansızdı. Filmi tamamladıktan sonra oluşturulacak senaryoyu kurula göndererek onaylatmayı planlıyordum ancak ilerleyen aşamalarda bu plan hiçte kolay bir şekilde işlemedi.
cemil kadro banner

DGM = Morg ve Cenaze :

“Cemil’in en önemli ve sansür kurulunca en çok zorluk çıkartılan iki sahnesi morg ve cenaze sahneleridir. Ben prensip olarak bir filmi çekerken mevzu konusu olan mekanın içinden insanlarla konuşur, kamerayı istenilen yere koyar ve onların kendi işlerini normal hayatta nasıl yapıyorlarsa aynı şekilde gerçekleştirmelerini isterim. Morg sahnesi bu şekilde oluşmuştur. Morg görevlisi ile görüştüm normalde işlemin nasıl gerçekleştirildiğini anlatmasını istedim;
cemil morg sahnesi
Filmin lobisinden ilgili sahne (üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz)

“Efendim ölüler soyulmuş halde buzdolabındadır, biz yakınını çağırırız, buzdolabını açar kimliğini tespit için yakını olup olmadığını sorarız ve işlem bu şekilde yürür”

Rahmetli Alev Altın buzdolabının içine yarı çıplak halde girdi, prosedüre birebir uyarak sahneyi tamamladık. Bu teşhis sahnesi dönemin Günaydın gazetesinde manşet olarak verildi. Bu haber sansür kurulunun film üzerine takmasına yetmişti, öncelikle onlara haber verilmeden bir filmin çekiliyor olması, filmin “görece” müstehcenliği, dönemin MC hükümetinin yansıması türlü radikal ideolojiyi barındıran bir kurul CEMIL’e başından takmış oldu. Bir çeşit şerri belaydı bu sansür illeti.
Sansür Kurulu ile yaşadığım onaylatma trafiğinin beraberinde bu müstehcenlik davası sebebiyle (ve tabii politik içerik) dönemin DGM’sinde yargılandım. DGM‘den aklanma hatıram ilginçtir.
Türkiye Cumhuriyeti‘nin gazetelerinden birisinin manşetten verdiği ve halka duyurduğu bir haber için mahkemeye çıkarılıyorsunuz ve yargılanıyorsunuz eğer ki ben burda bu sahneleri çekmek ve ahlakı bozmakla itham ediliyorsam benim kadar suçlu olan bir diğer tarafta Günaydın gazetesidir. Ben filmi çektiğim için suçluysam gazetede halka bu “müstehcenliği” manşetten sunduğu için suçludur. DGM’de sadece Melih Gülgen değil Günaydın gazeteside yargılanmalıdır.
Cenaze sahneside morgda olduğu gibi gerçek hayatta ne oluyorsa bunu birebir filmlerime yansıtmamla ilgilidir. Büyük bölümü Müslüman olan bir ülkede cenazenin yıkanması, toprağa verilirken hocanın okuması nasıl kabul edilemez? Türkiye’de cenazesini böyle defnetmeyen kaç tane insan vardır?
Bütün sıkıntılara rağmen Cemil İstanbul’un o döneme kadar sadece yabancı filmler oynatmış olan Fitaş gibi sinemalarıda dahil olmak üzere toplam 21 sinemada öğlen 12 matinesinde başlayarak gösterime girdi. Çeşitli fraksiyonların sinemaların bombalanacağına dair haberleri yayması ve yine Cemil‘in isim babası Cemil Gülmen‘in ustaca konuşlandırdığı polis ekipleriyle kontrol altına alınan önlemler bütünü, filmin halk tarafından inanılmaz bir ilgiyle izlenmesini sağladı. CEMiL’in gösterime girdiği saat öğlen 12 olmasına karşı, akşam saatlerinde İstiklal Caddesinin trafiği sinemalardan akan kalabalık sebebiyle kilitlenmişti.
Ben kafama koyduğumu başarmıştım. Polis filmi çektim, politik çektim ve halk adamını sunduk. Halk bunu benimsedi.”
“Abi bu plak kesin tutacak” :

CEMiL‘in gösterime girmesinin ardından yaklaşık 10 gün geçti. Film çekimi esnasında olduğu kadar filmlerin montaj aşamasında da titiz davranmak prensibimdir. Gazino yakınlarında Venüs isimli bir sinema vardı. Bu sinemanın işletmeciliğini yapıyordum ve benim için çok güzel bir fırsattı. Gerektiği zaman makinistin yanından filmi izler ve montajı tekrar yapardım kimi zaman da salonda film süresi boyunca yer değiştirerek halkın tepkilerini ölçerdim.

Bu nabız tutma işlemi esnasında CEMiL filminde ki büyük bir eksikliği sezdim, filmin jeneriği bomboştu. Yabancı bir müzik eşliğinde açılış yapılıyor ve kumsalda tek başına ölen Alev’in görüntüleri geçiyordu. Bu sahneye kesinlikle bir parça koyulmalı ve olayın dramatik yapısını tamamlamalıydı.
Ertesi gün sinemaya doğru giderken, kafamda sayısız fikirle bu konuya odaklanmışken Vakkonun yanında ki plakçıda birden olduğum yerde kala kaldım. Bu plakçı arkadaşımız hoparlörün sesini caddeye verir dönemin popüler şarkılarını çalardı. Tanınmamış bir ses, alışılmamış bir melodi, mükemmel bir ironi CEMiL in açılışını anlatıyordu. Kendimi bir anda plakçıda buldum. “Kim bu kız?” dedim
“Abi bu plak bugün çıktı ve kesin tutacak” derken “Tuttu bile” dedim ve hemen bir tane satın aldım. Montaj stüdyosuna gittim açılışa Melike Demirağ‘ın Ninni parçasını monte ettik, sonuç muhteşemdi.”
Bu Benim Halkım :
“Kişisel olarak müzik dinlemeyi, hissetmeyi çok severim. Zamanında çok sevdiğim filmlerin plaklarını edinmek için İtalya’ya giderdim. Müzik ile sürekli haşır neşir olduğumdan filmlerde müzik montajı konusu benim için çok önemlidir.
Tanju Okan‘ın Bu Benim Halkım parçası dinlememden itibaren Cemil‘in içerisinde kesinlikle yer alması gereken bir detaydı. Cemil‘in sokak çocuklarını izlediği o sahnede tamamen bu parçanın filme eklenmesi için çekilmiştir. Türkiye bu parçadan veya bu sahneden farklı bir yermidir?
Görüntüsüyle, parçada anlattıklarıyla benim halkım budur, ötesi yoktur.”

Yorumlar

PAYLAŞ
Önceki İçerikNuri Alço’dan Hülya Avşar itirafı
Sonraki İçerikFantastik Türk Sineması – Zagor Filmleri
1982 - Abisi ile beraber Cüneyt Arkın'ın SON SAVAŞÇI filmini sinemada seyrederek Fantastik kulvara erken giriş yaptı. 1980'li yıllar - Video furyası ve TRT de yayınlanmış her tür filmi izleyerek geçirdi. Bu dönem özellikle ilerleyen yıllarda film müzikleri deşifreleri ve remake çalışmaları için bir ön kültüre sahip olmasını sağladı. 1992 - Film muzikleri koleksiyonculuğu ve Yeşilçam filmlerinde kullanılan yabancı müziklerin deşifresine başladı. Son 20 yılda kaset, cd, plak ve sanal formatlarda olmak üzere 5000 adedin üzerinde film müziği albümü edindi. 1998 - Çetin İnanç Koleksiyoncuları ÇIKO'yu kurdu. Grup amaç olarak filmlerin esinlendiği orjinal yapımları, filmlerde kullanılmış olan müziklerin deşifresi ve filmlere ait afiş - lobi kartı gibi dökümanların arşive eklenmesini seçti. 2007 - Utku Uluer ile beraber SINEMATIK blogunun kurdular ve konsept dosyası CEMIL, Mesut Karanın katkılarıyla Cinemascope dergisinde yeraldı. Konsept dosyalar olarak Cemil ve Adalet filmlerinin yanısıra Tunç Okan Cumartesi Cumartesi ve Otobüs, Erotik Türk Sinemasının giallo örnekleri, Yeşilçam Remakeleri ve bir akım olarak Anadolu Westernleri konularında yazılı çalışmaları bulundu. 2008 - Onar Films adına Jet Director ve Vendetta isminde iki kısa dökümanter hazırladı. Bu çalışmalar Demir Pençe Korsan Adam ve Cellat dvdlerinin basımlarında dünya pazarında yayınlandı. Hollanda kökenli Shockkend News sinema dergisi tarafından hazırlanan Turkish Trash Weekend film gösterimleri etkinliğinde konuşmacı ve danışman olarak yeraldı. Ayrıca yine aynı dergi için Türk Fantastik Sineması üzerine bir dosya hazırladı. 2009 - Amerikan Dark Maze Studios dvd ve film yapımcılığı şirketi adına Korkusuz ve Kara Şimşek filmlerinin basım aşamalarında Çetin İnanç ve Serdar Kebapçılara ait dökümanterleri hazırladı. Aynı dönemlerde Melih Gülgen, Cüneyt Arkın ve Çetin İnançla kişisel sohbetlerini Sinematik için yazılı kaynak olarak paylaştı. Yönetmen Cem Kaya tarafından Alman ZDF kanalı için hazırlanan Remake Remix Ripoff belgeselinde konuşmacı olarak yeraldı. Massimo Italiano'nun hazırladığı Poliziesco kitabının Türk - Italyan ortak polisiyeleri bölümünde İnsanları Seveceksin filmi üzerine bir makale hazırladı. Ege Üniversitesi Sinema Kulübü tarafından hazırlanan etkinliklerde Cüneyt Arkın - Çetin İnanç dönemi filmlerinden Vahşi Kanın sunumunu ve anlatıcılığını üstlendi. KargART Geceyarısı Filmleri etkinlikleri kapsamında Kilink filmleri gecesinin anlatıcılığını yaptı. 2010 yılından bugüne Macaristan'da yaşamaktadır.