Cici can
BKZ CİCİ CAN’IN HİKAYESİ:
italya’da çizgi-roman üstünde çalışmalar yapan sezgin burak, 1966 yılında tarkan’ı yaratmıştır. 1967’den itibaren de tarkan türkiye’de yayınlanmaya başlamıştır. kısaca tarkan;
hun imparatorluğu’nun sınır boylarındaki bir kale komutanı yiğit altar’ın oğludur. düşmanlarının ve büyücü goşha’nın marifetiyle altar öldürülür ve tarkan daha bebekken yapayalnız kalır. ancak dişi bir kurt onu bulur, kurtarır ve emzirip büyütür.
kurt tarafından kurtarılıp beslenen bebek efsanesi romalılardan alınmadır. efsaneye göre, roma imparatorluğu’nun kurucusu olan romulus ve remus kardeşler de daha bebekken bir sepet içinde tiber nehrine bırakılmışlar ve dişi bir kurt tarafından kurtarılmış ve büyütülmüşlerdir.
müslüman olmayan tek türk çizgi-roman kahramanı tarkan’dır çünkü türkler o tarihte şaman dinine mensuptur. uzun sarı saçları, bazen kafasına taktığı bir börkü, boynundan eksik etmediği kurt madalyonu ve kürkten yapılmış enteresan bir kostümü vardır.
tarkan filmlerinin orijinalinden önce taklitleri çekilmiştir. 1968’de çekilen bozkırlar şahini tark-han, ilk tarkan filmidir. fatih filmin yapımcısı olduğu filmin yönetmeni mehmet arslan’dır, filmin oyuncuları tanju korel (tark-han), sezer güvenirgil, yılmaz köksal, muzaffer temü, atıf kaptan, cenk er, kadir savun, nuri kırgeç, nermin gökben, ergun köknar, sevgi can, hasan ceylan, asuman arsan’dır.
film tarkanın yaratıcısı sezgin burak’a haber verilmeden çekilmiştir. bir nevi taklit bir filmdir. yaratıcısı sezgin burak’ın film üzerinde hak iddia etmemesi için tarkan adı tark-han şeklinde kullanılmıştır.
1969’da tarkan canavarlı kale filmi çekilmiştir. prodüktörü ali müfit ikiz olan filmi cavit yörüklü yönetmiştir. filmde ünal şahin (tarkan), nuri kırgeç. oktar durukan, behçet nacar, atilla ergün, ergun köknar, cahit karaca, kamuran ballı, hasan ceylan, nil başak oynamıştır.
1969’da senaryosu eser sahibi sezgin burak tarafından yazılan tarkan “mars’ın kılıcı” adlı filmi tunç başaran yönetmiştir. filmin oyuncuları kartal tibet (tarkan), komedyen morris (kulke), zuhal aktan, sevgi can, oktar durukan, lale belkıs, kayhan yıldızoğlu, aynur aydan olmuştur.
1971’de tarkan “viking kanı” filmi çekilmiştir. yönetmenliğini mehmet aslan’ın yaptığı filmde kartal tibet (tarkan), fatma belgen (atillanın kızı), eva bender (viking kralının kızı), seher şeniz (çin prensesi), hüseyin alp (dev orso), bilal inci oynamıştır.
1972’de tarkan “altın madalyon” filmi çekilmiştir. yönetmenliğini mehmet aslanın yaptığı filmde kartal tibet (tarkan), halit akçatepe (kulke), zeki alasya (viking kralı), birsen ayda, altan günbay, mürüvvet sim, kamuran usluer (atilla), eva bender (goşha) rollerini oynamışlardır.
1972’de tarkan “güçlü kahraman” filmi çekilmiştir. yönetmenliğini mehmet aslan’ın yaptığı filmde kartal tibet (tarkan), hülya darcan, reha yurdakul, halit akçatepe, ferhat özsert,suphi tekiner oynamışlardır.
1972’de tarkan “kolsuz kahramana karşı” filmi çekilmiştir. mehmet aslanın yönettiği filmde kartal tibet (tarkan) ve hakkı koşar oynamıştır.
diğer bir türk çizgi romanı uyarlaması ise karaoğlan’dır. karaoğlan, 13. yüzyıl’da yaşamış bir uygur türkü olup, cengiz han’ın hizmetinde bir silahşördür. uzun siyah saçlı, delişmen bir oğlandır. yakışıklı ve çapkındır. usta çizer suat yalaz tarafından yaratılmıştır, suat yalaz karaoğlan’dan başka son osmanlı: yandım ali’ karakterini de yaratmış ve bu çizgi-roman karakteri de beyazperdeye aktarılmıştır. suat yalaz’ın yarattığı unutulmaz çizgi-roman karakteri karaoğlan’ın öyküsü 1959’da akşam gazetesinde başlamıştır.
aynı yıl atıf yılmaz bu kahramanı, senaryosunu yalaz’ın yazdığı ‘cengiz han’ın hazineleri’ ile beyazperdeye taşımıştır.
ancak başrolde orhan günşiray’ın, onun sevgilisi çavdar tarlası rolünde fatma girik’in ve kötü adam rolünde öztürk serengil’in oynadığı, özgün müziklerini ruhi su’nun yaptığı bu filmin hemen ardından devam filmleri çevrilmemiştir.
1965’te ise bu kez suat yalaz kolları sıvayıp ve yapımcı-yönetmen-senarist olarak sinemaya geçmiş ve karaoğlan’ı canlandıracak oyuncu bulmak için akşam’da büyük boy ilanlar yayınlamıştır. başvuranlar adaylar arasında bir türlü uygun biri bulunamamıştır. derken ankara’dan konservatuar mezunu, genç tiyatro oyuncusu kartal tibet başvurmuştur.
suat yalaz bundan sonrasını şöyle anlatmıştır: “kartal’ın ismi dikkatimi çekti benim. hem kartal, hem tibet, sanki ben uydurmuşum gibi… kartal’ı gördüğüm zaman baktım, 1.85 boy.. boylu, poslu yüzü de fazla silik. tamam, dedim. ben buna peruk koyacağım, kaşlarını da boyarım… yani çizdiğim karaoğlan’ı olduğu gibi yüzüne koyarım.”
karaoğlan filminin temmuz, ağustos sıcağında anadolu bozkırında 45 günde gerçekleşen çekimlerinde kalabalık bir figüran kadrosu, hatta 60 civarında at kullanılmasından dönemin sinema basınında övgüyle söz edilmiştir.
suat yalaz ile kartal tibet arasındaki verimli işbirliği birkaç yıl sürmüştür. bu zaman zarfında çok sayıda karaoğlan filmi çekilmiştir. kartal tibet’in sinema kariyeri de böylece başlamıştır.
sinemaya uyarlanan bir diğer türk çizgi roman karaketeri de malkoçoğlu’dur. malkoçoğlu, ayhan başoğlu tarafından yazılan ve çizilen bir çizgi romandır.
malkoçoğlu, 26 ekim 1964’de, cumhuriyet gazetesi’nde yayına başlar ve bir malkoçoğlu fırtınası patlar. bu ilk macera isimsizdir. ama daha sonra, “dağlar kralı” adıyla tekrar yayınlanır.
malkoçoğlu, oldukça özgün, tereddütsüz çizgisi ve sinematografik kurgusuyla da göze çarpar. malkoçoğlu, karakter yapısıyla tam bir görev adamıdır. öncelikle aldığı görevi inceleyip analiz eden malkoçoğlu’na hemen hemen tüm maceralarında yaşlı akıncı ejder ve müthiş at karakız eşlik eder. ejder, serinin komedi unsuru olarak da kullanılmıştır.
malkoçoğlu’nun gördüğü ilgi, filmleri de peşinden getirir. toplam sekiz adet malkoçoğlu filmi çekilmiştir; malkoçoğlu, malkoçoğlu krallara karşı, malkoçoğlu kara korsan, malkoçoğlu akıncılar geliyor, malkoçoğlu ölüm fedaileri, malkoçoğlu avrupa’yı titreten türk, malkoçoğlu cem sultan ve malkoçoğlu kurt bey.
malkoçoğlu filmlerinde malkoçoğlu’nu cüneyt arkın canlandırmıştır. karaoğlan ile aynı dönemde çekilmesi sebebiyle zamanın ses dergisi şöyle sormuştur: “bakalım karaoğlan kartal tibet mi, yoksa cüneyt arkın malkoçoğlu mu seyirciyi daha çok etkileyecek?”
